Mounjaro, GLP-1 ve GIP reseptörlerini hedef alan bir “ikili inkretin agonisti”dir. Kan şekerini düşürmesinin yanı sıra, iştahı ciddi oranda azaltır ve mide boşalmasını yavaşlatır. Bu mekanizma, diyetinizde yapacağınız doğru seçimlerle desteklenmelidir.
Temel Bilgiler
Yan Etkilerin Yönetimi: Mounjaro (Tirzepatid), mide boşalmasını yavaşlattığı için bulantı, ishal ve iştah azalması gibi yan etkileri sık görülür. Belirli yiyecekler bu şikâyetleri artırabilir.
Kaçınılması Gerekenler: Tedavi süresince aşırı yağlı/kızarmış yiyecekler, ilave şeker içeren içecekler ve rafine/ultra işlenmiş karbonhidratlardan uzak durulmalıdır. Bu gıdalar hem yan etkileri tetikler hem de kan şekeri yönetimini zorlaştırır.
Önerilen Besinler: İlacın etkinliğini desteklemek ve kas kaybını önlemek için diyette yağsız protein kaynakları, yüksek lifli tam tahıllar, sağlıklı yağlar ve düşük glisemik indeksli sebze-meyveler yer almalıdır.
Mide Rahatsızlığına Çözüm: Başlangıç aşamasında ortaya çıkabilen mide bulantısını hafifletmek için geçici olarak muz, pirinç, kraker ve berrak et suyu çorbaları gibi hafif ve sade gıdalar tercih edilebilir.
Hidrasyon: Sindirim sistemi yan etkileri nedeniyle yeterli su tüketimi hayati öneme sahiptir.
⛔ Mounjaro Kullanırken Hangi Yiyeceklerden Kaçınılmalıdır?
Mounjaro’nun en sık görülen yan etkileri mide-bağırsak sistemi ile ilgilidir (bulantı, ishal, kabızlık). Bu yan etkileri tetikleyebilecek, mideyi zorlayan ve sindirimi yavaşlatan besinlerden kaçınmak önemlidir.
1. Aşırı Yağlı, Kızarmış veya Ağır Yiyecekler
Mounjaro’nun mide boşalmasını yavaşlatma (gastrik boşalma) etkisi, yüksek yağlı ve kızartılmış yiyeceklerle birleştiğinde mide rahatsızlığını en üst düzeye çıkarır.
- Kızartmalar: Patates kızartması, çıtır tavuk vb.
- Ağır Soslar: Mayonez, bol kremalı soslar, yağlı et suları.
- Yağlı Etler ve Fast Food: Yağlı kırmızı et kesimleri, işlenmiş et ürünleri (salam, sucuk), fast food ürünleri.Neden Kaçınmalı? Yağ, sindirimi en uzun süren makro besindir. Mounjaro, sindirimi daha da yavaşlattığı için, aşırı yağ tüketimi şiddetli mide bulantısı, şişkinlik ve reflüye yol açabilir.
2. İlave Şeker İçeren Yiyecek ve İçecekler (Rafine Karbonhidratlar)
Tip 2 diyabet yönetimi ve kilo kaybı hedefleri için rafine şekerler ve basit karbonhidratlar kısıtlanmalıdır.
- Şekerli İçecekler: Gazlı içecekler, meyve suları, şekerli kahve şurupları.
- Basit Şekerler: Bal, reçel, şerbetli tatlılar, pastalar, bisküviler.
- Rafine Karbonhidratlar: Beyaz ekmek, beyaz pirinç, beyaz undan yapılmış hamur işleri.Neden Kaçınmalı? Bu gıdalar kan şekerini hızla yükseltir ve kontrol altına alınmasını zorlaştırır. Ayrıca “boş kalori” oldukları için iştah bastırıcı ilacın etkisini boşa çıkarır.
3. Aşırı Baharatlı ve Yüksek Sodyumlu Gıdalar
Özellikle ilacın ilk haftalarında mide hassasiyeti yaşanırken, sindirim sistemini tahriş edebilecek gıdalar sınırlanmalıdır.
- Aşırı Acı Baharatlar: Mide asidini artırarak reflü ve bulantıyı tetikleyebilir.
- Tuzlu ve İşlenmiş Gıdalar: Yüksek sodyum içerikli hazır çorbalar ve işlenmiş atıştırmalıklar, vücutta su tutulumuna neden olabilir.
- Alkol: Alkol, kan şekeri dengesini bozar ve dehidrasyon (sıvı kaybı) riskini artırır. Mounjaro kullanırken ishal veya kusma yaşanıyorsa alkol, dehidrasyonu daha tehlikeli hale getirir.
✅ Mounjaro Kullanırken Hangi Besinleri Tüketmeliyim?
İştahınız azaldığı için, yediğiniz az miktarda gıdanın besin değeri yüksek olması, kas kaybını önlemek ve yan etkilerle savaşmak için kritik öneme sahiptir.
| Besin Grubu | Neden Önemli? | İdeal Tercihler |
| Yağsız Protein | Kas kaybını önler (Mounjaro iştah azalttığı için önemlidir) ve tokluk hissini uzatır. | Derisiz tavuk/hindi, balık (somon, uskumru), yumurta, lor peyniri, yoğurt, kefir. |
| Tam Tahıllar | Yavaş sindirilen lif ve kompleks karbonhidrat kaynağıdır. Kan şekerini dengeler ve kabızlığa karşı yardımcı olur. | Yulaf ezmesi, kinoa, bulgur, tam buğday ekmeği/makarna. |
| Düşük Glisemik İndeksli Sebzeler | Kalori alımını artırmadan vitamin, mineral ve lif sağlar. | Brokoli, ıspanak, salatalık, domates, kabak, lahana, yeşil yapraklı sebzeler. |
| Sağlıklı Yağlar, Kuruyemişler | Uzun süreli enerji sağlar ve kalp sağlığını destekler. | Zeytinyağı, avokado, ceviz, badem, chia tohumu. (Porsiyon kontrolü ile tüketilmelidir). |
| Fasulye ve Baklagiller | Hem bitkisel protein hem de yüksek lif içerir, sindirim sistemini destekler. | Mercimek, nohut, kuru fasulye. |
| Su ve Sıvı Tüketimi | Bulantı ve ishal kaynaklı dehidrasyonu önler. İlacın etkinliği için kritik öneme sahiptir. | Günde en az 8-12 bardak su, maden suyu, şekersiz bitki çayları. |
🤢 Mounjaro’nun Yan Etkileri ve Yönetimi
Mounjaro’nun etken maddesi Tirzepatid, mide boşalmasını yavaşlatarak ve tokluk hormonlarını taklit ederek etki gösterir. Yan etkiler genellikle ilaca başlandığında veya doz artırımında görülür ve zamanla azalır.
En Sık Görülen Yan Etkiler
- Mide Bulantısı
- İshal veya Kabızlık
- Kusma
- Karın Ağrısı ve Şişkinlik
Mide Bulantısı ve Mide Rahatsızlığına İyi Gelen Yiyecekler
- Hafif ve Sade Öğünler: Haşlanmış tavuk veya pirinç pilavı (az yağlı), tuzlu krakerler.
- Zencefil: Zencefilli çay veya taze zencefil, bulantıya karşı doğal bir çözümdür.
- Soğuk ve Kokusuz Yiyecekler: Kokusu az olan soğuk sandviçler veya yoğurt, yemek kokusunun tetiklediği bulantıyı azaltır.
- Sulu Gıdalar: Çorbalar ve et suyu, hem besin hem de sıvı sağlar.
Mounjaro Neden Midemi Bulandırıyor ve İshal/Kabızlık Yapıyor?
Mounjaro’nun etki mekanizması bağırsak hareketlerini direkt olarak etkiler:
- Yavaş Mide Boşalması: İlaç mide boşalmasını geciktirir. Midede uzun süre kalan besinler, dolgunluk ve bulantı hissine neden olur.
- Bağırsak Hormonları: İlacın hedeflediği GLP-1 ve GIP reseptörleri, tüm sindirim sistemi üzerinde etkilidir. Bu durum, bazı kişilerde bağırsak hareketlerinin hızlanmasına (ishal), bazılarında ise yavaşlamasına (kabızlık) neden olur.
❓ Mounjaro’yu Yiyeceklerle Birlikte Almak Zorunda mıyım?
Hayır. Mounjaro (Tirzepatid) haftada bir kez deri altına uygulanan bir enjeksiyondur. İlacın uygulanması için aç veya tok olmanız fark etmez. Ancak, mide bulantısı gibi yan etkileri yönetmek adına, ilacı aldıktan sonraki ilk günlerde daha hafif ve az porsiyonlu beslenmeniz önerilir.
Önemli Not: Mounjaro’yu yalnızca doktorunuzun reçetesi ve tavsiyesi ile kullanmalısınız. Belirtilen yan etkiler şiddetli hale gelirse (şiddetli karın ağrısı, sürekli kusma), derhal doktorunuza başvurmanız gerekmektedir.
